ODJECI SUŽIVOTA mesta susreta i prakse slobode: novosadska neoavangarda

18 ECHOES

Location: Novi Sad, South Bačka District, Serbia

"Kada misle da sam ovde, ja sam tamo." Otto Tolnai

1 - UVOD : KATOLIČKA PORTA : mesto susreta i prakse slobode: novosadska neoavangarda

Gde su bila mesta susreta umetnika? Gde su umetnici živeli, gde su radili? Gde su izlagali svoja dela i izvodili svoje akcije?

...sa ovog mesta, prateći eho reči vojvođanskog mađarskog pesnika, Ota Tolnai-ja, koji je u Novom Sadu studirao i stvarao - "Kada misle da sam ovde, ja sam tamo", krećemo u šetnju gradom, otkrivajući skrivene ili zaboravljene tragove života ljudi koji su ovaj grad oblikovali kroz svoju umetnost...

1 sound

2 : TRIBINA MLADIH : Katolička porta 5

Katolička porta, broj 5. Ovo mesto je mnogim novosađanima i dalje poznato kao Tribina mladih. Tribina mladih je kao kulturna institucija krajem šezdesetih i početkom sedamdesetih godina bila ključno mesto susreta i stvaralaštva neoavangardne scene u Novom Sadu. Zbog ekscesnog i provokativnog karaktera neoavangardne umetnosti i zbog kritičkog i subverzivnog stava prema dominantnoj kulturi, pripadnici novosadske alternative i rukovodstvo Tribine mladih koja ih okuplja i podržava postaju politički sporni i opasni za vlast i konformističku kulturu. Urednica Judita Šalgo i rukovodstvo Tribine su smenjeni 1971. godine , a dva člana grupe umetničke KOD, Miroslav Mandić i Slavko Bogdanović, osuđeni su na 9, odnosno, 8 meseci zatvora zbog svojih tekstova objavljenih u novosadskom časopisu "Uj Simposion", odnosno beogradskom časopisu "Student".

1 sound

3 : Šetnja ka Akademiji umetnosti

šetnja ka Akademiji umetnosti

1 sound

4 : AKADEMIJA UMETNOSTI : Ul. Đure Jakšića 7 : Bogdanka Poznanović

"…Ona je bila prosto žena otvorena za sve. Bila je skroz neobična i drugačija od svih profesora…" Akademija umetnosti osnovana je u Novom Sadu 22. aprila 1974. godine. A već sledeće godine na njoj počinje da radi umetnica Bogdanka Poznanović, inače jedna od osnivačica i članica uredništva Tribine mladih i časopisa “Polja”, i urednica Salona Tribine Mladih. Bogdanka Poznanović bila je među prvima koji su se na jugoslovenskoj umetničkoj sceni bavili umetničkim akcijama, umetnošću u javnom prostoru, mail artom, instalacijama i video umetnošću. 1979. godine, nekoliko godina po svom dolasku na Akademiju, Bogdanka pokreće jedinstveni projekat – Vizuelni studio za intermedijalna istraživanja. U to vreme, video je prvi put uveden u nastavni program na Akademiji umetnosti na prostoru bivše Jugoslavije.

1 sound

5 : Ul. Matice srpske 1. BIBLIOTEKA MATICE SRPSKE : Judita Šalgo

"Ja (lična zamenica prvog lica jednine, nominativ): Judita, rođena Manhajm, adoptirana Šalgo, udata Mirković." Biblioteka Matice srpske osnovana je 1826. godine u Pešti. Sredinom 19. veka biblioteka je, zajedno sa Maticom, preseljena u Novi Sad. Za sto godina postaje centralna biblioteka Vojvodine i počinje da prima obavezni primerak svih štampanih publikacija iz Srbije. Ima preko 4 milijona publikacija na više od 100 jezika. Ovde je poslednjih godina svog života radila Judita Šalgo.

1 sound

6 : Ulica Matice srpske : Katalin Ladik

"Ja: (lična zamenica prvog lica jednine, nominativ): Judita, rođena Manhajm, adoptirana Šalgo, udata Mirković. (Datum i mesto rođenja, pol, imena roditelja vidi u Izvodu iz matične knjige rođenih Narodnog odbora Novi Sad, tekući broj 116, od 27. IV 1950. Podatke o bračnom i porodičnom statusu vidi u Izvodu iz matične knjige venčanih, Skupština opštine Novi Sad, tekući broj 730, izdatom 15. jula 1967; u Izvodu iz matične knjige rođenih, Skupština opštine Novi Sad, tekući broj 1035, od 28. IV 1969. i Izvod iz matične knjige rođenih, Opština Novi Sad, pod tekućim brojem 848, izdatom 21. III 1972. godine u Novom Sadu."

1 sound

7 : Save Vukovića br 18 i Lađarska ulica : Judita Šalgo i Katalin Ladik

Ovde je živela Katalin. Pronađi tablu sa nazivom ulice. Na mađarskom jeziku, 'ladik' znači 'lađa'. Ova tabla bi mogla označavati znamenitost: nalazimo se u ulici Katalin Ladik. Nismo promenili nijedno slovo na tabli, ali smo IZABRALI značenje znamenitosti.

1 sound

8 : Trg Zaharija Orfelina : performativna poezija i nevidljiva umetnost : Položaj književnosti

Nevidljiva umetnost. To su radovi uglavnom performativnog karaktera i izvedeni u javnim prostorima, koji su osmišljeni tako da ostanu neprimećeni ali da ipak menjaju okruženje ili mu predstavljaju određeni izazov. Istovremeno kritikuju institucije, temu vidljivosti umetnosti, kao i odnose između umetnika, gledaoca i kritičara. Poezija se izvodi sedeći, stojeći, hodajući, čučeći, sedeći na stolu, stojeći na stolu, ležeći na stolu

1 sound

9 : “Šta si novo smislio?” : Raskrsnica ulica Zlatne grede i Aleksandra Tišme

"Aleksandar Tišma u romanu predstavlja figuru autoritarnog humaniste, vrhovnog autoriteta, za razliku od mene koji sam political nigredo, dakle dno, rečju ološ. Sve ono što on predstavlja, ja nisam i obrnuto, on je matičar i akademik, ja sam uličar, mi smo antipodi. Naravno, nije mi bila namera da ga dižem u nebesa, nego da prikažem problematičnost te njegove pozicije… Tišma je bio stariji od mene 22 godine i u njemu sam podsvesno video figuru oca ili starijeg brata. Bio je vrlo dobronameran, čak mi je objavio u Letopisu Matice srpske rane pesmice koje su zapravo bile prvi primeri tzv. konceptualne poezije… Aleksandar Tišma me je uvek, kada me sretne na ulici, pitao: šta si novo smislio?" Slobodan Tišma, „Ima li koga kod kuće - zapisi jednog shizofreničara“

1 sound

10 : Ulice Zlatne grede i Grčkoškolska

do ulice Mite Ružića

1 sound

11 : Ulica Mite Ružića : Živi strip

„Živi strip uz prisustvo policije”

1 sound

12 : “Umetnički živeti i živeti umetnost” : Katolička porta kao umetnicka laboratorija

Ovaj prostor je 1970-ih godina bio prostor laboratorijskih eksperimentalnih istraživanja umetničkog delovanja, pri čemu je laboratorija bila urbani ili prirodni prostor, a umetnička akcija podrazumevala je rad sa činjenicama života i interakciju sa gradom, ljudima, društvom. Ideal je bio što više približiti umetnost i život, ako je moguće izjednačiti ih: umetnički živeti i živeti umetnost.

13 : Trg Slobode : Sloboda lutanja

"Krik kojim dozivam osnovno pravo da budem humano biće kojem je svaka stopa na Zemlji njegov dom; kome su svi ljudi i sve životinje i svo bilje, sve vode i svi vetrovi, i nebo sa Suncem, Mesecom i zvezdama, njegovo jedno jedino telo i duša." – Miroslav Mandić

14 : Ulica Modene

15 : Bul. Pupina 9 Kod apoteke : Bogdanka Poznanović : Srce-predmet

MNOGO GODINA KASNIJE VIDIM JOJ NA PEČATU TO ISTO SRCE NA PEČATU JOŠ STOJI I ADRESA STANA Slavko Matković

16 : Kej i Dunav : Spuštanje Novog Sada niz reku : Šumica u pozadini

17 : Ispod mosta : Krvotok grada

STO KORAKA sto reči koje sam hodao da sprečim bombardovanje i da više niko nikada ne bude bombardovan. sa ovih sto koraka je jedan čovek više od svih ljudi zajedno - Miroslav Mandić